Archieven

Van Gaal de koning van het steenkolenengels

Sinds Louis van Gaal de nieuwe trainer is van Manchester United zit iedereen voor de buis gekluisterd om te luisteren naar de persconferenties. Vooral op de originele uitspraken van Van Gaal in de Engelse taal zit iedereen weer met smart te wachten.

Omhoog of omlaag

Na de eerste winst van Manchester United op Arsenal afgelopen weekend zorgde onze oud-bondscoach weer voor een aantal hilarische uitspraken. Tijdens de persconferentie met Britse journalisten wilde Van Gaal de euforie van de overwinning enigszins temperen. De manager van Manchester gaf aan dat hij van plan is de komende twee thuiswedstrijden te winnen. Daarna weet het elftal pas of ze nou omhoog of omlaag moeten kijken op de ranglijst: ‘After that we are looking at upstairs or downstairs.’

Andere koek

Niet de eerste misser die Van Gaal maakt met de Engelse taal. Twee weken geleden riep hij nog dat een wedstrijd tegen de koploper uit de Premier League ‘andere koek’ is. Voor het gemak vertaalde hij dat in ‘different cook’ en ‘another biscuit’. Ook de onvergetelijke uitdrukking ‘It is again the same song’ is een knaller in het repertoire van Van Gaal.

Complottheorie

Spreekt Van Gaal nou echt zo belabberd Engels of zit er een complottheorie achter? Peter Pannekoek doet een aantal van deze theorieën uit de doeken in De Wereld Draait Door.

Steenkolenengels

Je kunt zeggen wat je wilt: Van Gaal is een fantastische trainer, maar beste vrienden zal hij nooit worden met de Engelse taal. Voor ons blijft Van Gaal de koning van het steenkolenengels.

Foto: Paul Blank, no changes

Frans wordt de taal van de toekomst

Savez-vous que le français pourrait bientôt devenir la langue la plus parlée au monde? Dat wist je vast nog niet. Misschien wel handig om een Franse cursus te gaan volgen als je dit niet kunt lezen. Want volgens een onderzoek van investeringsbank Natixis wordt Frans namelijk de meest gesproken taal van de wereld en streeft zelfs Engels en Mandarijn voorbij.

Frans staat niet in de top 10

Vroeger was Frans inderdaad dé taal van de wereld. Zo was het de officiële taal van de cultuur en het onderwijs. Ook werd Frans veelvuldig gebruikt als taal van de diplomatie en de kunst. Wist je dat de Franse taal zelfs nog belangrijker was dan het Engels voor de Tweede Wereldoorlog? Nu is dat verleden tijd. Tegenwoordig staat het Frans niet eens meer in de top tien van meest gesproken talen. Alleen Spaans en Portugees staan in deze lijst te pronken als Europese taal. Naast het Engels natuurlijk.

Grootste moedertaal ter wereld

Ook al staat Frans niet meer in de top tien, toch wordt deze taal op alle continenten gesproken net als het Engels. En iedereen die zegt dat de Franse taal op z’n retour is kan het wel eens goed mis hebben. Er zijn onderzoeken die voorspellen dat het Frans in 2050 de grootste moedertaal ter wereld zal zijn – groter dan het Mandarijn, dat nu op nummer 1 staat.

Enorme groei Franse taal

De Franse taal groeit als nooit te voren en voornamelijk in de snelst groeiende gebieden van de wereld: Afrika. Er wordt voorspeld dat 750 miljoen mensen Frans spreken in 2050. Naast het feit dat er steeds meer Franssprekende wereldburgers bijkomen is het Frans zowel de werk- als de officiële taal bij verschillende instanties. Zoals de VN, de Europese Unie, de UNESCO, de Afrikaanse Unie, bij het Internationaal Olympisch Comité en het Internationale Rode Kruis. Het Frans is bezig met een flinke comeback.

Oh, je hebt een talenknobbel

Spreek je meerdere talen? Leer je makkelijk een nieuwe taal? Nou, dan heb je zeker een talenknobbel. Een veelgehoorde uitdrukking die je niet te letterlijk moet nemen. Je loopt natuurlijk niet de hele dag rond met een grote bult rond op je hoofd.

Grote bult

Vroeger dachten ze toch echt dat die grote bult bestond. Had je een goed ontwikkeld taalvermogen dan ging dat gepaard met het groeien van het hersengebied dat hiervoor verantwoordelijk was. En als je dan echt goed was dan zou het zomaar kunnen dat je brein tegen je schedel ging drukken. De zogenaamde talenknobbel dus.

Taalmachines

Volgens Max Louwerse, hoogleraar Cognitieve Psychologie en Kunstmatige Intelligentie aan de Universiteit van Tilburg, zijn mensen bekwame taalmachines. We verwerken dagelijks zo’n 16.000 woorden in de meest uiteenlopende zinsconstructies. Het woordenboekje in ons brein kent in totaal maar liefst 40.000. Met recht een flinke taalmachine!

Ritme en taal

En als je dan ook nog eens ritmegevoel hebt dan wals je vrijwel iedereen vrolijk voorbij. Amerikaanse onderzoekers hebben namelijk ontdekt dat mensen met ritmegevoel een goed taalvermogen hebben. Zo reageren ze beter op spraakgeluiden dan de hersenen van mensen die geen goed ontwikkeld ritmegevoel hebben. Muzikale training zou dus kunnen helpen om de taalvaardigheid van kinderen te verbeteren.

Gouden Talenknobbel

Het leren van een taal is namelijk niet hetzelfde voor een kind als voor een volwassene. Het brein van een kind is volop in ontwikkeling en dus een stuk flexibeler. Kinderen zijn mede hierdoor vaker beter in staat om een taal te leren spreken zonder enig accent. Een mooi voorbeeld is de actrice Victoria Koblenko. Als 13-jarige kwam ze naar Nederland en spreekt de taal perfect. Daarnaast spreekt ze ook nog eens Russisch, Oekraïens, Engels, Frans en Duits. Een flinke talenknobbel dus die dan ook vorig jaar werd bekroond met de Gouden Talenknobbel van Van Dale.

Vertalen is een kunst

Website vertalen

Iedereen kan een woordenboekje erbij pakken of even snel een zinnetje in de vertaalmachine van Google. Maar hoe weet je nou of je tekst ook goed vertaald is? Een letterlijke vertaling kan voor problemen zorgen of juist een flinke lachbui opleveren. Vertaler worden doe je dus niet zomaar. Vertalen is zowel een ambacht als een kunst.

Verkeerde ondertiteling

Dat je de ondertiteling van een programma niet door de eerste de beste moet laten vertalen blijkt wel uit het volgende voorbeeld. ‘She went into labor on the plane’ werd ondertiteld met de volgende vertaling: ‘Ze ging met het vliegtuig naar het werk’.

Out of Office

Ook het klakkeloos overnemen van een vertaling pakt in sommige gevallen niet goed uit. De gemeente in het Britse Swansea plaatste nieuwe borden in een woonwijk om aan te geven dat er geen zwaar vrachtverkeer door de wijk mocht rijden. Aangezien Swansea in Wales ligt dient de tekst op een dergelijk bord zowel in het Engels als in het Welsh vermeld te worden. Het simpele zinnetje ‘No entry for heavy goods vehicles’ werd via een mailtje naar de vaste vertaler verstuurd. De gemeente ontving vrijwel meteen een mailtje terug met de tekst: ‘Nid wyf yn y swyddfa ar hyn o bryd. Anfonwch unrhyw waith i’w gyfieithu.’ Efficiënt als de gemeente is lieten ze de tekst direct op de verkeersborden drukken. Omwonenden keken met grote ogen naar het nieuwe bord en deden beklag bij de gemeente over de vertaalde tekst: ‘I am not in the office at the moment. Send any work to be translated.’

Vertalen via vertaalsites

Het vertalen via vertaalsites loopt ook niet altijd van een leien dak. Vooral niet als de vertaalsite ook nog eens even uit de lucht blijkt te zijn. Een Chinese restauranteigenaar wilde een aantal banners drukken met zijn bedrijfsnaam in het Engels. Na het intikken van de naam op een dergelijke site kreeg de man de volgende vertaling: ‘Translate Server Error’. En zo prijkt zijn Engelse bedrijfsnaam nu op reclamebanners Chinese sportscholen.